Κορώνα

Αγαπητό ημερολόγιο, 

Βλέπω αδέρφια, φίλους, γνωστούς να θυμώνουν και να απογοητεύονται` άλλοι από τους συνανθρώπους τους για το πολύ ενδιαφέρον, άλλοι για το λίγο` άλλοι από την πολιτεία τους για τα μεγάλα μέτρα, άλλοι για τα μικρά. Ξέρω ότι η απογοήτευση απαντά προσδοκίες, αλλά ψυχανεμίζομαι πως δεν χρησίμευσαν ποτέ-ποτέ πουθενά. 

Τα δεδομένα που έχουμε τώρα, για τον ιό ειδικά αλλά και την αλήθεια γενικότερα, είναι ελάχιστα κι οι περισσότεροι προσπαθούν να τα βάλουν σε τάξη. Δεν μπαίνει το άγνωστο, αγαπημένο μου, όμως σε σειρά και το χάος απορροφά αντιστάσεις -σαν μαύρη τρύπα που έβαλε σκοπό να έλξει τις μοίρες εξίσου. Δεν ξέρω τι δυνάμεις λειτουργούν πίσω από αυτό (μην είναι η αποκάλυψη και γι’ αυτό συνυπάρχουν ακρίδες, πανδημία και ματωμένα νερά; μην είναι η όχι-τόσο-νέα τάξη πραγμάτων που με βιοχημικά όπλα προχωρά την ατζέντα της; μην είναι κάτι άλλο ακόμα πιο άγνωστο και χαοτικό που δεν έχει καν συγκεκριμένο σκοπό;) 

Βλέπω την ίδια κοινή βάση πίσω από κάθε θεωρία -κι ας με περιγελούν. Η πίστη σε μια εξωτερική δύναμη πιο ισχυρή από εμάς η οποία επιβάλλει τη βούληση της. Όταν λες «η οποία»? Η πίστη ή η δύναμη? Ακριβώς. Αν πιστεύω πως όλα συμβαίνουν ως τιμωρία θεού, οφείλω να προετοιμαστώ να αυτοτιμωρούμαι για πάντα. Αν πιστεύω πως όλα συμβαίνουν ως σχέδιο ισχυρού, οφείλω να παραδεχτώ ότι με θεωρώ λίγο. Κι αν πω πως δεν με νοιάζει τίποτα από όλα αυτά και συνεχίσω τη ζωή μου όπως πριν, οφείλω να πω σε ιατρικώς ευπαθείς «δεν με πειράζει να σας κάνω θυσία». 

Τα δεδομένα λείπουν λοιπόν, για τον ιό ειδικά αλλά και την αλήθεια γενικότερα. Κι ενώ το πρώτο έχει ανατεθεί στην επιστήμη επιτυχώς, το δεύτερο είναι δική μας ευθύνη. Η ευκαιρία στην αλληλεγγύη και την ευαισθησία είναι εμφανής, αλλά δεν έχει μόνιμη αξία αν δεν γίνει πυξίδα του μετά` του ό,τι ακολουθήσει. Είτε ηθελημένα είτε ακούσια, αποτελούμε ομάδες ενός παγκόσμιου πειράματος. Προς θεού κι επιστήμης, δεν είναι πρόσκληση να βγούμε στους δρόμους αυτό` μόνο ένα κάλεσμα να κοιτάξουμε μέσα. 

Βλέπω την ανάγκη που μας έφερε εδώ ανεξαρτήτως μέσου ή σκοπού. Η ανάγκη να εκτιμήσουμε την εσωτερική σιωπή έναντι μιας ζωής υψηλών ταχυτήτων που μόνο σκιά του εαυτού της προλαβαίνει να γίνει. Να εκτιμήσουμε την πρώτη φορά που όλα τα δισεκατομμύρια του πλανήτη ασχολούνται συγχρόνως με την υγεία` κάποιοι δεκαετίες, άλλοι μόνο δυο μήνες και αν -μα αυτή τη στιγμή η προσοχή όλων είναι στραμμένη εκεί. Αντικρίζουμε μονομιάς τις συνέπειες της ελλιπούς χρηματοδότησης της περίθαλψης, της ελλιπούς κατοχύρωσης των εργασιακών δικαιωμάτων, τη σαθρότητα του ταξικού ρατσισμού όταν οι σημερινές συνθήκες αναδεικνύουν πως η εργασία στο σουπερμάρκετ είναι πιο απαραίτητη από χιλιάδες άλλες` βγάζουμε ήρωες γιατρούς και νοσηλευτές (και είναι) χωρίς να σκεφτούμε διπλά ότι ο διανομέας δεν πήρε όρκο να σταθεί προστάτης στο δημόσιο καλό` κι εντέλει, είναι αυτός που το κάνει. 

Ερχόμαστε ξαφνικά αντιμέτωποι με υπαρξιακά διλήμματα` πόσοι εξαρτώνται από το αν πλένει τα χέρια του ένας; Πόσοι ευπαθείς θυσιάζονται άμα φερθούν ασυνείδητα λίγοι; Πόση κοινωνική συνοχή γεννά η προσωρινή φυσική απομόνωση; Πόσος χρόνος θα επενδυθεί συνειδητά στην ανά δευτερόλεπτο απόφαση να εστιάσουμε στην πηγή αυτού που μας καθιστά αλληλένδετους- και να την κοιτάξουμε κατάματα, με πνεύμα καθαρό, καρδιά ανοιχτή κι αγάπη πανανθρώπινη και πλανητική; 

Η προσδοκία απαιτεί.

Η ελπίδα ονειρεύεται.

Η πίστη υποδεικνύει το δρόμο.

Μια φωνή

Η σιωπηλή κραυγή μου λέει τι πρέπει να κάνω, αλλά εγώ αντιδράω γιατί δεν θέλω η ζωή μου να στηρίζεται σε πρέπει. Σαν να περπατάς σε σκοτεινό δρόμο, ξημέρωμα -κι όταν μία εσωτερική σιωπή σου ουρλιάζει να στρίψεις, εσύ να λες είμαι ελεύθερο πνεύμα εγώ, δεν υπακούω σ'εντολές. Ποιος τολμά να διατάξει ειρήνη στον πιο βαθύ σου πόλεμο; Ποια σανίδα σωτηρίας συστήνεται ως κάτι λιγότερο από επιτακτική ανάγκη; Η αποδοχή είναι το πρώτο βήμα, μου είπε. Δεν μου είπε ότι θα πρέπει να αποδεχτώ ότι μερικές φορές αυτό που θέλω έχει τη δύναμη να με καταστρέψει. Δεν μου είπε ότι η αλήθεια μπορεί να διαλύσει` όχι τις υποψίες, την πλάνη, την αμφιβολία. Εμένα. Αλλά τι είμαι εγώ αν όχι ένα σύνολο από θέλω που μπορεί το εγώ μου να απορρίψει ως πρέπει; Τι είμαι, αν όχι μια ελεύθερη βούληση εγκλωβισμένη στη συνειδητοποίηση της ανελευθερίας της; Σημασία δεν έχει ποιος βροντάει στην πόρτα του κουφού, αλλά τι βροντάει στην καρδιά του. Το ότι υπάρχουν στιγμές που δεν θέλει να πρέπει, δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να θέλει...να ακούσει.

Στην πηγή

Ο καβγάς είναι πρώτα από όλα με τον εαυτό σου. Εσύ αποφασίζεις ότι αξίζει να θυμώσεις για αυτό με το οποίο θυμώνεις. Κανείς δεν θέλει να αντιμετωπίσει την οργή του και καταλήγουμε να ζούμε εξοργισμένοι. Κι ανήμποροι.

"Μας δένουν τα χέρια. Μας κυριεύουν το μυαλό."

Αισθανόμαστε ότι ο προσωπικός μας τιμωρός είναι εκεί έξω,

φέρνοντας την αποστολή του εις πέρας.

"Να περνάς απαρατήρητος. Μην κάνεις κύματα."

Θύματα μιας εσωτερικής λογοκρισίας που στρέφει τα βλέμματα αλλού. Αποφεύγουμε διακριτικά την αλήθεια μας, αλλοιώνοντας -θέλοντας και μη- τη μετάδοσή της.

Ποιος ζει ελεύθερος από δεύτερες σκέψεις;

Πριν πεις εγώ, ξανασκέψου το.

Γυναίκες

Δεν είμαι σεξιστής, είπε και...

Τη ρώτησε τι θα φτιάξει να φάνε.
Τη μάλωσε επειδή το πουκάμισο ήταν ασιδέρωτο.
Την αγριοκοίταξε που έβαλε σκούπα την ώρα που έβλεπε αγώνα.
Πήγε βόλτα, να της αφήσει χώρο και χρόνο να κάνει δουλειές.
Τη ρώτησε τι χρειάζονται από το σουπερμάρκετ.
Γύρισε πλευρό όταν το μωρό έκλαιγε τη νύχτα.
Της πρότεινε να φοράει πιο συχνά γόβες.
Της έφερε δώρο κοσμήματα.
Της ζήτησε να ράψει ένα κουμπί.
Της ανέφερε ότι είναι πιο όμορφη όταν είναι βαμμένη.
Παραξενεύτηκε που ήξερε να παρκάρει.
Της πρότεινε να μην κυκλοφορεί τη νύχτα, αφού φοβάται.
Σκεφτόταν ότι έχασε την προαγωγή επειδή η άλλη έκατσε σε κάποιον.
Γέλασε με ένα ανέκδοτο βιασμού.

Δεν είμαι σεξιστής, είπε.
Εσύ είσαι υπερευαίσθητη.

Αλλαγή

Εγώ ανέχομαι,

εσύ ανέχεσαι,

αυτός ανέχεται,

εμείς ανεχόμαστε,

εσείς ανέχεστε,

αυτοί ανέχονται.

Γέμισε ο τόπος ανοχή. Μη θυμώσουν οι ισχυροί, μην εκδικηθούνε οι ανίσχυροι. Μη θυμηθεί κανείς ότι είμαι εσύ και σηκώσει ανάστημα να προστατέψει τις παράπλευρες απώλειες, που χρησιμότητα δεν είχανε καμία.

Περιμένουμε αυτόν που θα τολμήσει να ρίξει την τιμή της ζωής προκειμένου να δούμε την αξία της. Ακόμα έναν να τον κάνουμε είδωλο- κι όχι εμπνευστή όπως θα θέλουμε να λέμε (αυτό είναι βλέπεις πιο απλό και δε θέλουμε να μας το αναθέσουν).

Έτσι, γι'ακόμα μία φορά, θα πάμε πίσω απ'το δικό του δρόμο αντί να χαράξουμε στο ίδιο πνεύμα τον δικό μας. Η ψυχή μας μπορεί να είναι ελεύθερη, όμως δεν την κοιτάζουμε στα μάτια` τουλάχιστον όχι όσο ντρεπόμαστε την αυτοφυλακή μας.

Μεγάλο μας κατόρθωμα η μετατροπή του κέντρου ελέγχου μας σε κέντρο κράτησης αντιεξουσιαστών. Η παιδική διάθεση να ζούμε, να γελάμε, κυκλοφορεί πλέον κατάδικος. Βλέπει τη ζωή απ'το παράθυρο κι έχει ένα βάρος δεμένο στο πόδι, μην τύχει και βρει ευκαιρία να ανταποκριθεί στο κάλεσμά της.

Φτάνουν όμως τα ψέματα, καθόλου δεν ντρεπόμαστε! Αυτό που μας δεσμεύει είναι ο φόβος. Φόβος ότι εμείς θα την κοιτάξουμε στα μάτια κι εκείνη με μια της μόνο κίνηση θα γκρεμίσει τον κόσμο, στη θέα της αδικίας που συντηρούμε. Με θάρρος θα τα διαλύσει όλα, μ' έμπνευση θα χτίσει έναν τόπο όπου ο διπλανός θα αγκαλιάζεται αντί να χτυπιέται. Κυρίως όταν δεν πειράζει κανέναν κι απλά θυσιάζεται στο όνομα μιας προόδου (συχνά της αλλοτρίωσης και απανθρωποποίησης). Το είναι μας εμπιστεύεται τα βήματα που θα χαράξουν το Δρόμο. Όπου κι αν οδηγήσει. Μόνο μη σέρνουμε άλλους μαζί μας και μη σερνόμαστε κι οι ίδιοι από πίσω τους. Όμως για δες...

Εγώ δεν ανέχομαι μύγα στο σπαθί μου,

εσύ δεν ανέχεσαι να σε ξεβολεύουν,

αυτός δεν ανέχεται ν'αμφισβητούν την εξουσία του,

εμείς δεν ανεχόμαστε τ'όνειρο,

εσείς δεν ανέχεστε την ελπίδα,

αυτοί δεν ανέχονται το διαφορετικό.

Γέμισε ο τόπος οργή. Μη σταματήσει ο πόλεμος, μη διαταραχτούνε οι συνήθειες. Μη θυμηθεί κανείς ότι είμαι εσύ και ανα-εστιάσει, αναγνωρίζοντας κι άλλους τριγύρω που διψούν για ζωή, αντί για αίμα.

Περιμένουμε αυτόν που θα τολμήσει ν'ανατρέψει το σύστημα προκειμένου να στέκονται οι πολλοί με πολλούς αντί με τους λίγους. Ακόμα έναν που θα 'χει έτοιμη την αλλαγή εκ των προτέρων, για τα μάτια μας μόνο (αυτό είναι βλέπεις πιο εύκολο από το να τη φέρει ο καθένας).

Έτσι, γι' ακόμα μία φορά, θ' αρνηθούμε την ευθύνη αν δε φανεί αντάξιος προσδοκιών. Τα ιδανικά μας μένουν μακρινά κι εμείς δεν κάνουμε τίποτα για να τα προσεγγίσουμε` όχι όσο αποφεύγουμε το μέσα μας έστω.

Μεγάλο επίτευγμα η σίγαση της εσωτερικής μας φωνής. Η εφηβική μας διαύγεια να μην ακολουθούμε το ρεύμα πνίγηκε στο ποτάμι της αυτο-αμφισβήτησης κι ούτε που θρηνήσαμε τον άδικο χαμό της.

Ας πούμε όμως αλήθεια, ακόμα και αθόρυβα δεν έπαψε στιγμή να μας καλεί. Να μας καλεί το χρέος απέναντι στον έφηβο που βίαια καταστείλαμε. Εμείς θα τον ξυπνήσουμε κι εκείνος θα αλλάξει το κατεστημένο στο όνομα μιας παιδικής διάθεσης. Με αγνότητα θα φανταστεί χωρίς να φανατίζεται και με σοφία θα υποστηρίζει το δικαίωμα να ζούμε. Χωρίς να απειλεί κανέναν, θα τολμά να προσφέρει το δικό του κομμάτι του παζλ στο όνομα μιας μεγάλης εικόνας. Η εικόνα αυτή χωράει τους πάντες, κανένας δε στερείται χρησιμότητας εδώ. Ό,τι κι αν συμβολίζει. Αρκεί να μην υπονομεύει τους άλλους, να μην υπονομεύεται κι ο ίδιος παίζοντας το παιχνίδι τους.

Εγώ έφτασα στα όρια της αντίδρασης,

εσύ αγανάκτησες από την απραξία,

αυτός εξάντλησε τον ανταγωνισμό του,

εμείς δίνουμε χέρια,

εσείς γελάτε αγκαλιά,

αυτοί ζήσαν καλά...

κι όλοι μαζί γεμίζουμε τον κόσμο πιθανότητες.

Από ενδιαφέρον

Φοβάμαι αυτούς που συμπεραίνουν χωρίς να προσπαθούν να καταλάβουν. Αυτούς που πιστεύουν ότι το παρελθόν οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο μέλλον, νομίζοντας πως ξέρουν τι σκέφτομαι πριν καν ολοκληρώσω την πρόταση. Εκείνους που –έχοντας διαβάσει ένα μου κεφάλαιο- θεωρούν πως δικαιούνται να μαντεύουν το τέλος κάθε ιστορίας μου. Φοβάμαι αυτούς που δεν έχουν την υπομονή να μάθουν πού καταλήγω. Εκείνους που δεν ακούν καμιά περιγραφή μου ολόκληρη, παρά χτίζουν την απάντηση που πιστεύουν πως αξίζω -έχοντας κρατήσει τα μισά. Τους φαντάζομαι να καλούν την αστυνομία αν ξεστομίσω ποτέ πως θέλω να σκοτώσω την ώρα μου` αυτήκοοι μάρτυρες σκοροφαγωμένων καταθέσεων ψυχής. Με τρομάζουν όσοι φέρονται σαν να με ξέρουν αγνοώντας ότι ακόμα συστήνομαι. Πανικοβάλλομαι όταν μιλάνε για μένα με μεγαλύτερη βεβαιότητα από αυτή που μιλούν για τον εαυτό τους τον ίδιο. Φοβάμαι αυτούς που λένε ότι εκτιμούν τον τρόπο που σκέφτομαι, αλλά αδιαφορούν γι’αυτόν όποτε τολμώ να τον εκφράσω. 

Αν θες να τους αναγνωρίσεις, παρατήρησε ποιοι σε διακόπτουν όποτε εξηγείς τι σ'αγγίζει. Δεν τους απασχολεί να συναισθανθούνε το βίωμα` νομίζουν ότι αρκεί να το ξέρουν.

17 Σεπτεμβρίου

Σπείρε με καρδιά, θέρισε με μυαλό

-έτσι θα λέω άμα γίνω γιαγιά.

Μη συνηθίζεις τον εγωισμό. Μη βολεύεσαι στην απόγνωση. Μη φοβάσαι την αξία σου. Τόσο πολλοί υπέροχοι συμβιβάζονται με τη μετριότητα. Θαύμασε το υπέροχο κομμάτι, παρατήρησε τους συμβιβασμούς` μα μάθε να ζεις ανεξάρτητα απ’το τι επιλέγουν οι άλλοι. Περιγράφω τον κόσμο λες κι είναι κήπος, γεμάτος με σπόρους. Πώς τολμάς να μου λες πως δεν ανθίζουν στο βούρκο; Ευτυχώς τα νούφαρά μου δεν έχουν αυτιά! Ενδυναμώνονται απ’τη λάσπη των άλλων, ν’ ανοίξουν τα πέταλα, να ευθυγραμμιστούν με το φως. Η ομορφιά των ανθρώπων δεν κρίνεται απ’το αν πιστεύω εγώ συγκεκριμένα σ’αυτήν, ούτε απ’ το αν τη διοχετεύουν οι ίδιοι. Πηγή δυστυχίας λοιπόν δεν είναι η πίστη στο αγνό κι αληθινό, αλλά η προσδοκία να σου αποδειχτούν από έξω. Φέρσου ρεαλιστικά κι ασχολήσου μ’αυτά που επιδεικνύεις εσύ. Δεν είσαι κριτής του κόσμου γαμώτο! Ούτε είσαι κάπου ψηλά να διαμορφώσεις μία άποψη μόνο για όλα. Η συμμετοχή, οι προθέσεις, οι δράσεις σου είναι οι δυνάμεις που ελέγχεις. Όσο πιο εντατική η εξάσκηση, τόσο πιο πρωτοφανή τα καθημερινά. Τα πάντα ρει` προς στιγμήν. «Τσέκαρε πώς τρέμει να ζει συνειδητά!» είπα στον καθρέφτη μου κι είπα να δοκιμάσω άλλη προσέγγιση για να γίνουμε φίλοι. Σταμάτησα να απαιτώ να αλλάξει, επέλεξα να σεβαστώ την ανάγκη που αντανακλούσε. Ν’ αγαπώ, να προσφέρω, ν’ απολαμβάνω το θαύμα της ύπαρξης. Αποδεσμεύτηκα απ’το βαρίδι της πλειοψηφίας, αφέθηκα στο κύμα αλήθειας που πνίγει οτιδήποτε ψεύτικο. Κοιτάζω τη ζωή μου κατάματα πιστεύοντας σε κάτι βαθύ, απερίγραπτο. Χρησιμοποιώ τις δυνάμεις μου φυτεύοντας σπόρους. Τουλάχιστον αν πληγωθώ, ας είναι υπέρ της ελπίδας.

Θνητοί

Οι άνθρωποι γεννιούνται χωρίς ονόματα αλλά ζούνε με αυτά.
Οι άνθρωποι ερωτεύονται πρόσωπα μα δεν βλέπουν πίσω από αυτά.
Οι άνθρωποι σκοτώνουν τις αγάπες τους και πεθαίνουν μόνοι.

Είσαι άνθρωπος ή ακόμα προσπαθείς να γίνεις;